Bitkiler doÄŸal özeliklerine baÄŸlı olarak kendilerini soÄŸuk ve don zararından koruyacak bazı antifriz maddeler üretmektedirler. Proteinlerden ve amino asitlerden oluÅŸan bu antifriz maddeler her bitkinin kendi metabolik aktivitesine baÄŸlı özellikler taşımakta ve çeÅŸitlendirilmektedir. Bu nedenle bazı bitkiler soÄŸuk ve don etkisine daha dayanıklı, bazıları da az dayanıklı veya dayanıksızdır.

Bahçe bitkileri genellikle soÄŸuklara ve dona dayanıksız bitkilerdir.

Ä°lkbaharda havaların ısınması ile birlikte uyanan gözlerden çıkan çiçekler ve genç sürgünler soÄŸuk ve dona çok hassastırlar. Ancak bu dönemde birçok bölgelerimizde havaların ani olarak soÄŸuması nedeni ile çiçekler ve genç sürgünler üÅŸüyerek veya donarak zarar görürler. Böyle bir durum çiftçilerin ve ülkemizin zaman zaman büyük maddi kayıplara uÄŸramasına neden olmaktadır. Hemen her yıl Ege Bölgesi baÄŸlarında, Akdeniz Bölgesinin seralarında, açıkta narenciye bahçelerinde, Malatya'nın kaysı, Bursa'nın ÅŸeftali ve erik bahçelerinde; geçit bölgelerinin elma, ÅŸeftali ve kiraz bahçelerinde; Karadeniz'in fındık bahçelerinde telafisi mümkün olmayacak ölçüde soÄŸuk ve don zararları görülmektedir.

Kışı ılık geçen bölgelerimizde sebzeler ve bazı meyveler bu zararlardan etkilenmemek için sera içinde yetiÅŸtirilirler. Ancak yine de seraların ısıtılmasına gerek duyulmaktadır.

Bir dekar sera alanının ısıtılması için ortalama 5000 YTL enerji masrafı olmaktadır. Ülkemiz ÅŸartlarında sadece seraların enerji masrafı hesaplandığında bunun 5.000.000.000 (BeÅŸ milyar YTL) YTL gibi çok büyük bir rakama eriÅŸtiÄŸi görülür. Bunun yarısının bile tasarruf edilmesi çok büyük yararlar saÄŸlayacaktır. DoÄŸal bitki antifirizi DoÄŸal Bitki Antifrizi kültür bitkilerinin dış etkenlere karşı daha dayanıklı olmalarını saÄŸlamaktadir. Buna baÄŸlı olarak birçok girdilerin kullanılması azalmakta, daha saÄŸlıklı ve kaliteli ürünler elde edilerek hem üretici hem de tüketici kazançlı çıkmaktadır. Ä°lkbahar geç donlarının etkili olduÄŸu dönemlerde DoÄŸal bitki antifirizi uygulanmış olan meyve aÄŸaçlarında çiçekler don olayından etkilenmemektedir.

Tozlanma ve döllenme sorunu olmayan ve kış mevsiminde zarar görmemiÅŸ kiraz, elma, erik, ÅŸeftali gibi meyve aÄŸaçlarının çiçeklerinin büyük bir çoÄŸunluÄŸu meyve tutmakta, bu nedenle bir süre sonra meyve seyreltmesi yapılması bile gerekli olabilmektedir. DoÄŸal Bitki Antifrizi uygulaması normal pülverizatörlerle, mikronize olarak ve bitkinin her tarafı ıslanacak ÅŸekilde yapılmaktadır.

DoÄŸal Bitki Antifrizi uygulanmış olan meyve aÄŸaçlarında yeterli sayıda meyve bırakıldığında meyveler daha iri, daha güzel ve gösteriÅŸli; dış etkenlere daha dayanıklı olmaktadır. Sonbaharda özellikle açıkta yetiÅŸtirilen sebzelerde sonbahar erken soÄŸuk ve donları bütün sebzelerin bir günde üÅŸüyerek veya donarak ölmelerine sebep olmaktadır. Ancak soÄŸuk ve don olayının görülmesinden önce DoÄŸal Bitki Antifrizi uygulaması bu olumsuz sonucu büyük oranda ortadan kaldırmakta, sonbaharda uzun bir süre daha taze sebze hasat etmek mümkün olmaktadır.

DoÄŸal Bitki Antifrizi soÄŸuktan koruma özelliÄŸi yanında sıcaktan koruma özelliÄŸine de sahiptir. Bu nedenle Akdeniz Bölgesinde Temmuz aÄŸustos aylarında çiçekleri kuruduÄŸu için meyve oluÅŸturamayan domatesler DoÄŸal Bitki Antifrizi uygulandığında çiçekleri kurumamakta ve meyve oluÅŸturabilmekte; metabolik olayların yoÄŸunluÄŸu ve sentez ürünlerindeki artışa baÄŸlı olarak artan ozmotik basınç nedeni ile de kuraklığa daha dayanıklı olmaktadırlar. DoÄŸal Bitki Antifrizi Thiobacillus bakterilerini ve baÅŸta bazı makro ve mikro elementler olmak üzere 60'ın üzerinde elementi içermesi nedeni ile çok yüksek ve dengeli bir besleme özelliÄŸine sahiptir. Bu elementlerin bulunuÅŸ ÅŸekil ve miktarları Thiobacillus spp. bakterilerinin de katılımı ile bitkiler tarafından çok çabuk ve yoÄŸun bir ÅŸekilde alınmasını saÄŸlamaktadır.

DoÄŸal Bitki Antifrizi topraÄŸa da uygulanır. Bu durumda Thiobacillus bakterileri topraÄŸa havanın serbest azotunu baÄŸlamakta ayrıca toprakta bulunan ve bitkiler tarafından alınması mümkün olmayan besin elementlerinin daha çok ve daha kolay alınabilir hale gelmesini saÄŸlamaktadır.

Seralarda uygulanan DoÄŸal Bitki Antifrizi dışarıdaki bitkilerle alınan sonuçlarda olduÄŸu gibi, belli sınırlar çerçevesinde, ilave bir ısıtmaya gerek kalmaksızın, çok daha az gübre ve bitki koruma girdileri kullanarak daha kaliteli ve daha çok ürün veren bitkilerin elde edilmesini saÄŸlamaktadır. Yapılan uygulamalarda elde edilen kalite ve verim artışı bütün Türkiye için hesaplandığında biyolojik tarıma imkan veren DoÄŸal Bitki Antifrizi kullanmakla elde edilen kaliteli ürün miktarı iki katına çıkabilmektedir.

KULLANIM DOZU

1. Sera ve salon bitkilerini soÄŸuk ve don etkisinden korumak için 100 litre suya 400-450 g CROPAID NPA karıştırılır ve bitkilerin her tarafı ıslanacak ÅŸekilde mikronize olarak püskürtülür. GerektiÄŸinde uygulama özellikle seralarda, 7-15 gün sonra tekrarlanır.

2. SoÄŸuk ve dondan korumak için bir gün önce açıkta ve seradaki domates, biber ve patlıcanlar ile fasulye ve marula 100 litre suya 400-450 g CROPAID NPA karıştırılarak bitkilerin her tarafı ıslanacak ÅŸekilde mikronize olarak püskürtülür. Uygulama 7-10 gün sonra tekrarlanır.

3. Elma, kiraz, kaysı, ÅŸeftali ve eriklerde soÄŸuk ve don zararını önlemek için tam çiçeklenme döneminden önce (Pembe tomurcuk dönemi ve öncesi) 100 litre suya 500-550 g CROPAID NPA karıştırılır ve aÄŸaçların her tarafı ıslanacak ÅŸekilde mikronize olarak püskürtülür. GerektiÄŸinde uygulama 7-10 gün sonra tekrarlanır.

4. Yaprağını döken meyve aÄŸaçlarında kışın hava sıcaklıklığının artıp eksilmesi ile oluÅŸacak olan üÅŸüme ve don riskinden korunmak için sonbaharda bir uygulama yapılmalıdır. Bunun için 100 litre suya 500-600 g CROPAID NPA karıştırılarak aÄŸaçlara püskürtülmelidir

5. Narenciyede soÄŸuk ve dondan korumak için 100 litre suya 500-550 g CROPAID NPA karıştırılır. Hasattan bir ay kadar önce bir defa, hasattan 4-5 gün önce bir defa olmak üzere aÄŸaçların her tarafı ıslanacak ÅŸekilde mikronize olarak püskürtülür. SoÄŸuk ve don riski devam ediyorsa uygulamaya 15 gün aralıklarla devam edilir.

6. Asmaların yeÅŸil sürgünlerini ilkbaharda soÄŸuktan ve dondan korumak için 500-600 g CROPAID NPA 100 litre suya karıştırılır ve 1-2 gün önce asmaların her tarafı ıslanacak ÅŸekilde mikronize olarak püskürtülür.

7. Kış soÄŸuklarından gözlerin üÅŸümesini ve kör göz oluÅŸmasını engellemek için de sonbaharda 100 litre suya 500-600 g CROPAID NPA katılıp asmaların her tarafına püskürtülmelidir.

8. CROPAID NPA bitkileri yazın yüksek sıcaklıklardan ve aşırı kuraklıktan da korur. Bunun için özellikle sebzelerde 100 litre suya 450-500 g CROPAID NPA katılıp bitkiler üzerine püskürtülmelidir.

9. CROPAID NPA uygulamaları bitkilerde önemli derecede verim artışına ve kaliteli ürün alınmasına neden olur. Bunun için bütün bir geliÅŸme süresi içinde 15-20 günde bir uygulanması yeterlidir.

KARIŞABİLİRLİĞİ

CROPAID NPA asit karakterli bir preparattır. Birçok tarım ilacı ve sıvı yaprak gübresi ile karıştırılabilir. Bazik özellikli ilaç ve gübrelerle karıştırılmaz. Kullanım sırasında herhangi bir yayıcı ve yapıştırıcı ile de karıştırılmamalıdır.

SONUÇ

1. CROPAID NPA ile ülke çapında yapılan deneme ve uygulamaların sonuçları bu preparatın normal yetiÅŸme ortamlarında ve ÅŸartlarında geçici olarak ortaya çıkan ve görülen soÄŸuk ve don etkisinden bitkileri koruduÄŸunu ortaya koymuÅŸtur.

2. CROPAID NPA geçit bölgelerimizle iç bölgelerde meyve ve sebzelerin çiçek, genç meyve, yaprak ve sürgünlerinin erken ve geç soÄŸuk ve don olaylarından etkilenmesini ve zarar görmesini ya tamamen engellemekte veya en aza indirmektedir.

3. CROPAID NPA Akdeniz bölgesi ve diÄŸer seracılık bölgelerinde büyük oranda ısıtma yapılmadan, yada çok az bir ısıtma ile bitki yetiÅŸtirilmesine imkan vererek büyük bir enerji tasarrufu saÄŸlamaktadır.

4. CROPAID NPA kışın serada yetiştirilen marul gibi bazı bitkilerin sera dışında da yetiştirilmesine imkan vermektedir.

5. CROPAID NPA antifriz etkilerine ek olarak bitkilerin beslenmesini olumlu yönde ve yüksek oranda etkilemekte; bitkilerin verim, kalite ve dış etkenlere karşı dayanıklılıkları artmaktadır.

Prof. Dr. Fevzi Mustafa ECEVÄ°T